బంగాళాఖాతం(Bay of Bengal)లో లేదా అరేబియా సముద్రంలో కొత్తగా ఏదైనా తుఫాను రూపుదిద్దుకుందంటే చాలు.. వార్తల్లో మొదట వినబడేది దాని పేరే. తాజాగా తీరం దాటి కోస్తాంధ్రను వణికించిన 'అర్నబ్' తుఫాన్ విషయంలోనూ ఇదే జరిగింది. 'అర్నబ్' అనే పేరు వినగానే చాలామందికి మన దేశానికి చెందిన ప్రముఖ టీవీ యాంకర్ గుర్తుకొచ్చి ఉండవచ్చు. కానీ, నిజానికి ఈ తుఫానుకు, ఆ పేరుకు మన భారతదేశానికి ఎలాంటి సంబంధం లేదు. మరి ఈ విచిత్రమైన పేరు ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? సముద్రంలో పుట్టే తుఫాన్లకు అసలు పేర్లు ఎలా పెడతారో తెలుసుకుందాం.

ప్రస్తుతం ఆంధ్రా(Andhra Pradesh)లో బీభ‌త్సం సృష్టిస్తున్న‌ 'అర్నబ్' (Arnab) అనే పేరును పొరుగు దేశమైన బంగ్లాదేశ్ సూచించింది. బెంగాలీ భాషలో 'అర్నబ్' అంటే "సముద్రం" లేదా "మహాసముద్రం" అని అర్థం. తమ తీర ప్రాంతాల్లో తరచూ విరుచుకుపడే ఉగ్ర రూపాన్ని సూచించేలా బంగ్లాదేశ్ ఈ పేరును ప్రతిపాదించింది. ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) నిబంధనల ప్రకారం ముందే సిద్ధం చేసిన జాబితా నుంచి ఈ పేరును సేకరించి ప్రస్తుత తుఫానుకు కేటాయించారు.

సముద్రాల్లో ఏర్పడే ప్రళయాలకు పేర్లు పెట్టడం వెనుక ఒక సుదీర్ఘమైన వ్యవస్థ పనిచేస్తోంది. ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర పరిధిలో (బంగాళాఖాతం, అరేబియా సముద్రం) వచ్చే తుఫాన్లకు నామకరణం చేసేందుకు 13 దేశాలు ఒక కూటమిగా ఏర్పడ్డాయి. ఇందులో భారతదేశం(India)తో పాటు బంగ్లాదేశ్, ఇరాన్, మాల్దీవులు, మయన్మార్, ఒమన్, పాకిస్తాన్, ఖతార్, సౌదీ అరేబియా, శ్రీలంక, థాయిలాండ్, యూఏఈ, యెమన్ ఉన్నాయి. ఈ 13 దేశాలు చెరో 13 పేర్ల చొప్పున మొత్తం 169 పేర్లతో ఒక అధికారిక జాబితాను 2020 ఏప్రిల్‌లోనే సిద్ధం చేశాయి. ఒక తుఫాను వచ్చినప్పుడల్లా ఈ జాబితాలోని పేర్లను వరుస క్రమంలో ఒకదాని తర్వాత ఒకటి ఉపయోగిస్తారు. న్యూఢిల్లీలోని ప్రాంతీయ విపత్తు హెచ్చరికల కేంద్రం (IMD) తుఫాను తీవ్రతను బట్టి అధికారికంగా ఈ పేర్లను ప్రకటిస్తుంది.

పేర్లు పెట్టడం వెనుక ఉన్న అసలు కారణం ఏంటి?

తుఫాన్లకు అక్షరాలు, సంఖ్యల (ఉదాహరణకు: Cyclone 02B) రూపంలో పేర్లు పెడితే సాధారణ ప్రజలకు, అధికారులకు అర్థం చేసుకోవడం చాలా కష్టం. అదే ఒక స్పష్టమైన పేరు ఉంటే హెచ్చరికలు పంపడం సులభమవుతుంది. మీడియా ద్వారా ప్రజలను అప్రమత్తం చేయడానికి, భద్రతా చర్యలు చేపట్టడానికి పేరు ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుంది.  అలాగే గందరగోళం ఉండదు. ఒకే సమయంలో సముద్రంలో రెండు తుఫాన్లు(Cyclone) వస్తే, వాటన్నింటినీ సులభంగా వేరు చేసి గురించవచ్చు. అదే స‌మ‌యంలో ఏ సంవత్సరంలో ఏ తుఫాను ఎంతటి నష్టాన్ని మిగిల్చిందో రికార్డుల్లో భద్రపరచడానికి ఈ నామకరణం ఎంతగానో దోహదపడుతుంది. కాగా, హిందూ మహాసముద్రంలో పుట్టే ప్రతి సముద్రపు సుడిగాలికి వెనుక ఒక దేశం దాచిన పేరు, దాని వెనుక ఒక విశేషమైన అర్థం దాగి ఉంటాయి. అలా బంగ్లాదేశ్ అందించిన 'అర్నబ్' అనే పేరు ఈసారి వార్తల్లో నిలిచి అందరి దృష్టినీ ఆకర్షించింది.